معرفی پارک های آبی مشهد و مقایسه آنها از لحاظ قیمت و کیفیت

جای دادن آب در حوزه مسایل امنیت ملی، زمانی به واقعیت نزدیک می شود که یک کشور برای تامین منابع آب مورد نیاز خود به رود یا رودهایی که از خارج از فضای سرزمینی آن سرچشمه می گیرند شدیدا وابسته باشد. عضو هیات علمی گروه آب دانشگاه شهید چمران اهواز افزود: با توجه به محدودیت منابع آبی موجود، مصرف آب در بالادست اهواز بسیار زیاد است و با توجه به جیره بندی پیش بینی شده، رها سازی آب نیز بسیار محدود شده است و همه این مسایل در کنار هم باعث به وجود آمدن وضعیت فعلی رودخانه کارون در مقطع اهواز شده است.

حتی زندگی دریایی در این رودخانه جریان داشته و تعداد بالای ماهی قزلآلای (سالمون) آن باعث شده هم افراد محلی این ناحیه و هم گردشگران جذب این رودخانه شوند. عواملی هستند که باعث شده اند زیستگاه های این منطقه علیرغم مورد تهاجم بودن همیشگی از سوی متخلفین و نیروهایی که سهولت امکان تردد و امکان دسترسی و گشت و گذار به داخل منطقه (و حتی خارج از مرز) را دارند، هنوز تعداد قابل ملاحظه ای از جمعیت کل و بز و قوچ و میش را در خود نگهداری نماید که این امر به دلیل موقعیت خاص زیستگاه های آن بوده و گرنه امکانات کنترل و نظارت بر این منطقه با توجه به وسعت زیاد آن و محدودیت های فراوان، علیرغم تلاش های مستمر و دلسوزانه گارد اجرایی محیط زیست استان به حدی نیست که جوابگوی نیاز این منطقه باشد.

در این میان، تاریخ دو سده مناقشه ایران و افغانستان بر سر رودخانه مرزیو مشترک هیرمند، نه تنها در روابط دو کشور به عنوان یک عامل عمده، تاثیرات منفی زیادی داشته، بلکه به گونه ای اثرگذار، بحرآن هایی مانند فقر، بیکاری، قاچاق مواد مخدر و از همه مهم تر موضوع ناامنی، در این منطقه ازکشور را با خطر جدی و اساسی مواجه ساخته است. اگر چه از طرف شورویی ها قایق های لاستیکی کوچک و بزرگ روی آب انداخته شده است ولی برای عبور و مرور کشتیها مناسب نیست واز طرفی هم این رود خانه به آبهاي آزاد ر اه نداردمسيررودخانه ارس در قسمت زیادی از تنگه هایی است که اطراف آنرارفاعات احاطه کرده و جریان رود در این قسمتها عموماً بسیار سریع و در بعضی موارد امواج و آبریزها یی ایجاد می کند که حتی برای قایقرانی نیز خالی از خطر نیست .

علیرغم اینکه از لحاظ فیزیکی بین رودخانههای مرزی و پی درپی تفاوتی وجود ندارد، مقررات حقوق بین الملل در مورد این دو دسته از رودخانههای بین المللی یکسان است؛ در تحقیق حاضر، رودخانههای پی در پی و قواعد و مقررات بین المللی و رویه های قضایی و روند حقوقی خاصی برای مواردی که تاکنون در نظام حقوق بین الملل مسکوت مانده در نظر گرفته شده است و به صورت موردی نسبت به بررسی رژیم حقوقی رودخانه هیرمند که افغانستان نسبت به ایران بالادست و حدود 150سال است اختلاف بین دو کشور وجود دارد پرداخته شده است.

این در حالی است که دانشیار پژوهشکده تالاب بین المللی هامون تاکید می کند: ۵۰ درصد از یک سد نیمه کاره ساخته شده روی هیرمند طی ۷ تا ۸ سال گذشته توسط دولت افغانستان تکمیل و مورد بهره برداری قرار گرفته است. نيمه شرقي ايران با کمبود شديد آب روبه رو و مشهد که بخش اعظم آب آن از سد دوستي تأمين مي شود، وابسته به جريانات ورودي از رودخانه هريرود از سوي افغانستان مي باشد. نتايج شبيه سازي در صورت احداث سد سلما، عدم وجود تفاهم نامه ميان کشورهاي حوضه و برقراري دکترين حاکميت سرزميني مطلق حاکي از کمبود نياز کشاورزي به مقدار 35 درصد و کمبود آب شرب مشهد به ميزان 40 درصد نسبت به دکترين تماميت ارضي محدود شده مي باشد.

بدين ترتيب كه با ارائه مشوق هايي از سمت ايران مانند انتقال تكنولوژي كشاورزي، ميزان آب قابل دستيابي براي ايران افزايش و سطح زير كشت خشخاش كاهش يابد. اين رودخانه دامنه هاي شمالي توده سبلان را دور زده و در شمال غرب شهر مشكين شهر درمحل كوجنق آب رودخانه اهرچاي را نيز دريافت كرده و سپس با يك انحراف قائم به سمت شمال جريان مي يابد و نام دٍرود (دره رود) مي گيرد و سرانجام در محل اصلاندوز به رودخانه مرزي ارس تخليه مي شود.

مهمترین چالش ها و منازعات آبی ، قطع شدن جریان آب هیرمند به دریاچه هامون و احداث سد هایی روی رودخانه هریرود و هیرمند و شعبه های آن است که تنش های سیاسی میانافغانستان و ایران به وجود اورده است .برهمین اساس جنگ آب میان افغانستان و ایران یکی از دلایلی است که رابطه ٢ کشور را تحتتاثیر قرار داده است.اما از طرفی به دلیل موقعیت جغرافیایی افغانستان و روابط تجاری آن ، این کشوررا به پاکستان و ایران وابسته نموده است.

یکی از آنها میگوید که حضرت سلیمان، اسب نر عربی را به عنوان یک هدیه از ملکه سبا دریافت کرد. با توجه به نتایج به دست آمده، رسوبات دلتای قدیمی رودخانه ی هیرمند به دلیل خصوصیات خاک شناسی و عوامل اقلیمی، بهترین شرایط را برای فرسایش و تشکیل کلوتک ها در این منطقه فراهم کرده است. ولی وزارت نیرو بیش از این نمیتواند بارگذاریهای بیرویه خویش را با خشکاندن غیرقانونی زایندهرود و تالاب گاوخونی و تضییع حقآبه محیط زیست که موجب تضییع حقوق عامه مردم و نسلهای آینده میشود، جبران نماید.

در کشور ما ضریب وابستگی به منابع آب با منشا خارج از کشور، در بعد ملی رقم ناچیزی است ولی در بعد منطقهای رقمی بالا و بسیار مهم و حیاتی است به طوری که ضریب وابستگی سیستان به رودخانه مرزی هیرمند تقریبا 100 درصد است. هیدروپلیتیک ترکیبی متوازن از دو واژه آب و سیاست است، و تاثیر و نقشآفرینی منابع آب بر روابط سیاسی کشورها را موردمطالعه قرار می دهد.هیدروپلتیک افغانستان درمنطقهو سیاست جدید ژئوپولیتیکی افغانستان در قبال ایران از طریق اهرمهای متعدد آبیموجب عدم توسعه پایدار و امنیت ملی در ایران شده به طوری که افغانستان با احداث سدهای متعدد بر روی رودهای مرزی بین دو کشور موجب نگرانی و تهدید جدی برای ایران شده است.

تمدن باستاني بين النهرين در کنار رودخانه هاي دجله و فرات، تمدن مصر در کنار رود نيل، تمدن هند در کنار رود سند و تمدن شهر سوخته در کنار رودخانه هيرمند و درياچه هاي تالاب فرامرزي هامون نمونه هايي از تمدن هاي فوق الذکر مي باشند. ارس با ۱۰۷۲ کیلومتر طول، طولانیترین رود ایران محسوب میشود که از کوههای مین گول (هزار برکه) ترکیـه در جنوب شهـر ارزروم سرچشمه میگیرد؛ طبیعت سرسبز جزیرهها، پرندگان و کوههای سر به فلک کشیده اطراف رود ارس، جاذبه این رود است. نتایج حاصل از این تحقیق نشان میدهد که در صورت بروز اختلاف جدید بین دو کشور این موضوع باید با استناد به حقوق بین الملل و رویه قضایی موجود مجدا توسط مراجع ذی صلاح طرفین مورد بررسی قرار گرفته و حل و فصل شود.

قرار گرفتن سر چشمه های هیرمند و 95 درصد از مسیر رودخانه در سرزمین افغانستان و وابستگی شدید افغانان به آب هیرمند موجب برتری ژئوپلیتیک افغانستان در مقابل ایران شده است که همواره موجب انعطاف ایران در برابر افغانستان در این مورد شده است . این مرز سالهای زیادی است، که مورد پذیرش دو همسایه قرار گرفته است؛ اما اختلافات زیادی بر سر چگونگی تقسیم آب هیرمند و دیگر حقوق مربوط به این رودخانه که از کوههای بابا در هندوکش سرچشمه گرفته و پس از طی 1100 کیلومتر به دریاچه هامون در سیستان میریزد، هنوز بحث انگیز است. کافیست به جاده سولقان رفته و حدود نیم کیلومتر بعد از سولقان، از طریق تابلویی که خروجی سنگان بر روی آن نقش بسته است، از سنگان بالا و پایین گذر کرده و به باغدره می رسیم.

دیدگاهتان را بنویسید