ساختمان بدن ماهی رودخانه (2)

روستای فیلبند یکی از زیباترین روستاهای مناطق جنوبی بابل و آمل است که مسیر دسترسی به آن از جاده هراز، ۲۵ کیلومتری جنوب آمل به سمت شرق و به سمت سنگچال جدا میشود. ستاد مدیریت بحران شهرستان فریدن با توجه به بارش های اخیر و سرریز شدن آب زیاد به سمت رودخانه پلاسجان و بند خاكی غرغن؛ در اطلاعیه ای هشدار داده است مردم تا اطلاع ثانوی از تردد از مسیر پل موغان و پل روستای غرغن و نزدیك شدن به حاشیه رودخانه پلاسجان خودداری نمایند.

وقتی 13 ماه گذشته فقط 10 روز آب در زایندهرود آمده و یک لیترش هم به فضای سبز تخصیص داده نشده، پس خشکشدن زایندهرود به فضای سبز شهری ربطی ندارد. فاصله این روستا از تهران در حدود ۴۰ کیلومتر است. رودخانه شهر برف انبار فریدونشهر سیلابی شد و رودخانه در روستای بیجگرد فریدونشهر نیز طغیان كرد كه توسط نیروهای شركت تعاونی دهیاریهای فریدونشهر به خارج روستا هدایت شد. مسئولان موزه لوور در این باره اعلام کردند علت تعطیلی این موزه، فراهم آوردن امکان خارج کردن اشیای قیمتی در صورت طغیان رودخانه «سن» است.

در سده ۱۸۰۰ و در پی تبدیل شدن لندن به یکی از مرکز مهم اقتصادی امپراتوری بریتانیا، این رودخانه یکی از پر رفتوآمدترین شریانهای آبی در جهان محسوب میشد. 28 درصد آبهای جهان از طریق انتقال بین حوضهای تأمین میشود. وقتی آب از یک منبع به خانه شما میرسد، اسمش انتقال آب است. به گزارش سازمان بهداشت جهانی تقریبا از هر سه نفری که در کشورهای در حال توسعه زندگی می کنند یکنفر آب آشامیدنی سالم در دسترس ندارند. در اکثر زمان های سال ایگواسو آفتابی است. دریچه های خروج سد افوس بویین میاندشت با هدف تخلیه آب و ایجاد ظرفیت برای جذب سیلاب احتمالی باز شد، دریچه خروج آب اضطراری سد خاكی نوغان بویین میاندشت با دستور مدیركل منابع طبیعی استان باز شده است.

نظام تقسیم آب زایندهرود ارزش ثبت جهانی دارد! من سال 92 به دعوت دوستان فعال محیطزیستی به خوزستان دعوت شدم، دیدار ارزشمند و گفتوگوهای مثبتی هم داشتیم و همانجا هم به محض اینکه خواستم درباره معیارهای جهانی و شرایط انتقال آب بینحوضهای صحبت کنم، یک نفر از خانمها اعتراض کرد که «ما با هرگونه انتقال آب» مخالفیم. میانگین بارش ما نصف میانگین کشوری و یکششم میانگین جهانی است؛ بنابراین اتفاقا مردم این دیار که توانستهاند در حاشیه کویر به قول راوندی نویسنده راحهالصدور «تصویر بهشت» را ایجاد کنند، قدر آب را میدانستهاند و میدانند.

منابع آبی افغانستان یکی از ظرفیت های بالقوه آن به حساب میآید که با بهره برداری صحیح از آن میتوان میزان محصولات کشاورزی را افزایش داد، برق تولید نمود، آب شرب صنعتی برای مصرف داخلی و خارجی ساخت و حتی از مناظر زیبای آن به نفع صنعت توریزم بهره برد. تا یکهشتم مصرف آبشان را کم کردند. مقامات کشورمان سالهای متمادیست که تلاش می کنند وضعیت رژیم حقوقی این رودخانه را با افغانستان نیز مشخص کنند؛ اما به دلیل وضعیت بی ثبات موجود در این کشور، تا کنون این امر محقق نشده است. از این رودخانه، جهت مشروب ساختن باغها و عمارتها و كشتزارهای داخلی اصفهان، پنج شاخه بزرگ، جدا شده كه در گویش اصفهان به آنها«مادی» میگویند.

ما مجبور به صرفهجویی بودیم و کسی نمیتواند بگوید این کار بد است. حواستان باشید آن را بیش از حد شل نکنید زیرا این کار نیز باعث کاهش تعادل شما در جریان آب خواهد شد. کیفیت پایین آب یک اثر دومینوی مخرب برای تنوع منطقه ایجاد می کند ، زیرا هر پیوند به دیگری بستگی دارد ، هنگامی که گونه ای در معرض خطر باشد ، کل زنجیره تحت تأثیر عدم امکان تغییر برای تغییر قرار می گیرد. آرامگاه چند تن از هموطنانمان از جمله صادق هدایت، غلامحسین ساعدی و عیسی بهادری نیز در گورستان پر لاشز است. بله، تغییر اقلیم داشتیم، اما چند درصد از خشکی مربوط به این امر است؟

میگویند در اصفهان چون برنج کاشت میشود، رودخانه خشک میشود و نباید این کار را بکنید؛ اما در همین سال اصلا آب به زایندهرود نمیآید که با آن برنج بکارند، پس برنجکاری دلیل خشکی رودخانه نیست. مصرف تقریبی آب در شرکت فولاد مبارکه (شامل سبا هم هست) مقدار 7/36 میلیون متر مکعب است که 5/16 م.م.م آن از آب پساب تصفیهخانههای شهرهای اطراف تأمین میشود و حدود 200م.م.م آب خام که در شرایط خشکی زایندهرود عمدتا از آب چاه تأمین میشود و برای آب شُرب هم از آبفا آب میگرفتهاند که جزء همان آب شرب است. این میزان، برابر با تمام آب موجود دردریای مرده (در غرب اردن و فلسطین) است.

تمام این امتیازات سبب شده که قیمت آپارتمان در پونک به نسبت بسیاری از محلات بالا باشه. پاساژ تیراژه (سرزمین عجایب) نیز یکی دیگر از مراکز خرید مهم پونک است. موقعیت مکانی این مجموعه آبی به گونه ای است که در منطقه بین المللی سپاد، مرکز تجاری الماس شرق مشهد و مرکز خرید وصال مشهد واقع شده است. با وجود این، مردم سیستان این روزها نگران تامین آب آشامیدنی خود در آیندهای نه چندان دور هستند و متاسفانه به نظر میرسد موضوع دریافت حقابه هامون به هیچ عنوان اولویت ندارد. گیرم آن پنج سد تأمینکننده آب تهران و کرج را خراب کنند.

سد لار، سد طالقان، سد لتیان متعلق به تهران است؟ حتی آب سد کرج متعلق به تهران است؟ من طرفدار انتقال آب با معیارها و پیششرطهای یونسکو با توجه به شرایط زیستمحیطی مبدأ و مقصد هستم. چارهای هم ندارند. یک عده از دوستان ما اعتراض میکنند که چرا جاهایی از فضای سبز با پساب آبیاری میشود، چارهای ندارند. بخشی پساب شهرهای اطراف را خریدند. فضای سبز اصفهان را شهرداری با پساب و تانکر آبیاری میکند.

این رودخانه پس از گذر از مرز ایران و نخجوان، از مرز میان ایران و ارمنستان عبور میکند و دوباره مرز مشترک میان ایران و جمهوری آذربایجان را شکل داده و در منتهیالیه شمالی استان اردبیل و شهرستان پارسآباد وارد جمهوری آذربایجان شده و به رودخانه کورا و درنهایت به دریای خزر میریزد. مقصدی که با سقف پرستاره در شب و زمینی سبز در روز به استقبالتان خواهد آمد. من میگویم از اول مهر گذشته تا به حال 10 روز آب در اصفهان و زایندهرود آمده. ای کاش/ ای کاش آدمی وطنش را/ مثل بنفشهها/ (در جعبههای خاک)/ یک روز میتوانست،/ همراه خویشتن ببرد هرکجا که خواست.

دیدگاهتان را بنویسید