جستار – افول آمریکا

بنده عرض میکنم قدرت سخت آمریکا هم بشدّت ضربه دیده. توی این هوای سرد، در سرتاسر آمریکا، در ایالتهای مختلف، این همه مردم بیایند توی خیابانها بایستند، در مقابل فشار پلیس و ضربههای سخت پلیس ایستادگی کنند، این قابل اشاره کردن نبود؟ بِجد این را من عرض میکنم -چون مشاهده میکنم- که امروز جوانهای ما از لحاظ انگیزهی ایستادگی و مقاومت از جوان نسل اوّل انقلاب اگر جلوتر نباشند، عقبتر نیستند؛ امروز این را انسان دارد بدرستی مشاهده میکند.

ایستادگی غزه با وجود محاصرهی کامل، نصرت الهی بود. این پارک در درهای عمیق قرار گرفته و شکل امروزی آن محصولی از سالها تلاش و جنگ طبیعی جریان رودخانه کلرادو با زمین است. انجمن دین و زندگی اجتماعی «PEW» جمعیت شیعیان ایالات متحده آمریکا در سال ۲۰۰۹ را ۳۶۸.۰۰۰ – ۲۴۵.۰۰۰ نفر تخمین زده است. چندین سال قبل از این یک جامعهشناس مطرح دنیا گفت وضعیّت کنونی آمریکا منتهاالیه تکامل تاریخی بشر است و بشر دیگر از این بالاتر نمیتواند برود. قدرت سخت، یعنی قدرت نظامیگری، قدرت اقتصاد؛ اینها قدرت سخت است.

حالا با زرقوبرق، با شعار، با حرفهای گوناگون، با ظاهرسازیها روی اینها را میپوشانند امّا واقعیّتهای آمریکا این است؛ این قدرت سخت آمریکا است. یکی از اتفاقات معمول این است که هرجا در مورد آزادی صحبت میشود، این مجسمه مشعل به دست، به عنوان نمادی از آن نمایش داده میشود. در هر جامعه یا کشوری، خیلی از افراد به یکی از این اجتماعات تعلق دارند. البتّه از لحاظ اقتصادی هم مشکل دارند امّا مشکل عمدهی آنها از لحاظ انتظام نظام اجتماعی و نظام سیاسی آنها است که نشاندهندهی این است که بکلّی متزلزلند.

این را باید دانشمندان علوم سیاسی و علوم اجتماعی تحلیل کنند؛ ببینند نقش این معنویتها چگونه خود را نشان میدهد، که امروز در ایران نشان داده. امروز شما نگاه کنید کشوری که آمریکا بهقدرِ یک ارزن در تصمیماتش و در اقداماتش نقش ندارد، جمهوری اسلامی ایران است؛ خب این شکست آمریکا است؛ دیگر شکست از این واضحتر نمیشود. خب امروز هم یک مقطع دیگر است، باز هم شکست خواهد خورد؛ در این قضیّه هم قطعاً و یقیناً شما بدانید آمریکا شکست خواهد خورد، جمهوری اسلامی سرفراز و سربلند با سینهی ستبر از ماجرا بیرون خواهد آمد. اگر می خواهید به این صورت زعفران را به آمریکا صادر کنید یا اگر قصد صادرات چمدانی زعفران به آمریکا را دارید باید بدانید که قیمت زعفران در ایران ثباتی ندارد چرا که عوامل و فاکتورهایی چون نوسانات ارز در داخل کشور، مقدار صادرات زعفران، نوع زعفران و میزان عرضه و تقاضای زعفران بر نرخ این محصول تاثیر می گذارند.

این امر طبیعی است که قیمت زعفران در آمریکا نسبت به ایران بسیار بیشتر می باشد. خب حالا این در مورد قدرت نرم آمریکا است. خب این وضع آمریکا است. این سیطره و سلطه با انقلاب از بین رفته بود، دستش کوتاه شده بود؛ هدف این تحمیلِ جنگ و تحمیلِ تحریم و فشارهای سیاسی و اقتصادی و امثال اینها این بود که این سیطره را برگرداند، خب نتوانسته؛ چهل سال است دارد زور میزند و نتوانسته به جایی برسد. در بخش سیاسی هم اقتدار آمریکا افول کرده. البتّه لیبرالدموکراسی -بنده قبلها هم مکرّر این را گفتهام- خود ملّتهای غربی را که پایه و اساس حکومتشان و نظام اجتماعیشان بر لیبرالدموکراسی است، بدبخت کرده.

حالا این آقا هم که آمده -این رئیسجمهورِ فعلیِ عجیبوغریبِ آمریکا- که دیگر به همهی اینها چوب حراج زده و درواقع تتمّهی آبروی هم آمریکا و هم لیبرالدموکراسی را برده. لکن حالا امپراتوری خبری دنیا بیشتر در اختیار خود آنها است، سعی میکنند قضیّه را مستور نگه دارند و تمام کنند و سر و تهش را به هم بیاورند؛ امّا قضیّه تمامشده نیست؛ قضیّه، خیلی قضیّهی مهم و دنبالهداری است.

بعضیها حتّی به مبانی دینی هم خیلی پابند نیستند امّا نسبت به تسلّط بیگانه احساس مقاومت میکنند؛ این نشاندهندهی این است که آمریکا با این همه تبلیغات، با این همه تلاشی که انجام داده است، با این امپراتوری خبری و رسانهای که در دنیا راه انداخته، نتوانسته روی نسل جوان کشور ما اثر بگذارد؛ روحیهی مقاومت آنها را و استقلالطلبی آنها را نتوانسته ضعیف کند و از بین ببرد. البتّه بعضیهایشان هستند که اگر سرِ کار بیایند زودتر منهدم میکنند، بعضی هستند که اگر سرِ کار بیایند ممکن است یک خرده دیرتر منهدم بشود؛ لکن به هر حال این حقیقت است.

حالا صریحاً ممکن است نگوید من اشتباه کردم امّا حرفهای دیگری را دارد میزند، درست نقطهی مقابل آن حرفی که آن روز زده بود. این البتّه چیز مهمّی است لکن عجیبتر از این، این است که یک عدّهای هنوز قبلهشان آمریکا است، هنوز امید و آرزویشان به آمریکا است؛ آمریکایی که در یک چنین وضعی است. امروز صدها گروه، گروههای فعّال از جوانهای خوشفکر -چه دانشجویان دانشگاهی، چه دانشآموختگان- مشغول کارهای مهمّی در سطح کشورند که حالا بعداً عرض کردم یک اشارهای باز خواهم کرد به آنچه اینها انجام میدهند.

آمارهای واضحی وجود دارد در مورد وضع اقتدار اقتصادی آمریکا و تأثیر آمریکا در اقتصاد جهانی که در طول این چندین دهه به شکل عجیبی سقوط کرده که حالا آمارهایش هست، یادداشتش را هم من دارم منتها حالا جزئیّات یادداشتها را لزومی ندارد که عرض بکنم. قریب به هشتصد میلیارد دلار کسر بودجهی آمریکا است در همین سال جاری؛ یعنی اینها درواقع عقبماندگیهای اقتصادی است. به گفته او یک سوپ خوب سوپی است که بتوانید در آن طعم هویج، سیب زمینی، تره فرنگی و نخود را هم جداگانه و هم به شکل یک کل بچشید.

دلیلش این است که حمله را او شروع کرده، کارهای فسادانگیز را او انجام داده، تحریم را او کرده، حملهی نظامی را در واقع او کرده، امّا به مقاصد خودش نرسیده؛ این دلیل شکست آمریکا است. عراق را آمدند اول با فتح نظامی اشغال کردند. شوروی یک قدرتی بود که فقط یک کشور که نبود، یک مجموعهی عظیم از کشورها بود که مرکز، اینجا و در روسیهی امروز بود؛ اروپای شرقی متعلق به اینها بود، غالب کشورهای آفریقائی و آمریکای لاتین با اینها بودند و در آسیا بسیاری از اینها حساب میبردند. سازمان دیگری به نام سازمان تشکلهای شیعیان اثنی عشری آمریکای شمالی در سال ۱۹۸۶ تأسیس شده است که برای ایجاد وحدت میان شیعیان آمریکایی شمالی تلاش میکند و اعضای آن، سازمانها و مراکز شیعی هستند؛ نه افراد.

والت دیزنی شامل پارکهای آبی، مراکز خرید، تئاتر، پارک گلف و بخشهای تماشایی است و گشت و گذار در آن بیش از یک هفته طول میکشد. عامل این وضعیّتی که آمریکاییها دچارش شدند، عامل بلندمدّت است؛ اینها در طول تاریخ وضعیّتی را به وجود آوردند که نتیجهاش همین است و به این آسانیها علاجشدنی نیست. این مسئلهی سقوط ترامپ با این وضع مفتضح و حوادثی که حول و حوش این قضیّه اتّفاق افتاد(۸) -که چیزهای کوچکی نیست- این افول یک رئیسجمهور ناباب نبود؛ افول آبروی آمریکا بود، افول قدرت آمریکا بود، افول انتظام اجتماعی آمریکا بود؛ این را من نمیگویم، این را خودهایشان گفتند؛ صاحبنظران برجستهی سیاسیشان اعلام کردند که نظام آمریکا از درون پوسیده است؛ این را خود آمریکاییها در این قضایای اخیر گفتند؛ گفتند نظام اجتماعی آمریکا از درون پوسیده است؛ خیلی حرف بزرگی است؛ بعضیهای دیگر گفتند که دوران پساآمریکا آغاز شده است؛ اینها حرفهای آنها است.

اگر این حادثهای که در آمریکا اتّفاق افتاد، در هر نقطهی دیگر دنیا، بخصوص در کشورهایی که با آمریکا خیلی میانهای ندارند اتّفاق میافتاد، مگر به این زودی رها میکردند؟ اوّل تا آخر کتاب نشاندهندهی انحطاط نظام سیاسی آمریکا با حرکات رئیسجمهور آمریکا است. نویسندهی آمریکایی میگوید. در مورد افول اقتدار آمریکایی میگوید «افول موریانهوار»؛ یعنی مثل موریانه از درون دارد پوک میشود -خود نهادهای درون آمریکا این را میگویند- هم در عرصهی اقتصادی این جور است، هم در عرصهی اجتماعی این جور است، هم در عرصهی سیاسی این جور است.

دیدگاهتان را بنویسید