استراتژی کلان آمریکا در خاورمیانه: میدانی برای تعامل قدرت سخت و قدرت نرم

مجمعالجزایر هاوایی هم در جنوب غرب خاک اصلی آمریکا و در اقیانوس آرام واقع شدهاند. این واقعیت در کنار وسعت منافع و علائق این کشور، ضرورت استفاده به موقع از هر دو گونه قدرت را در استراتژی کلان آن، به ارمغان می­آورد. تاثیر گذاری بر رفتار دیگران منطبق با اهداف و منافع است و تمایز اساسی میان آنها ” ماهیت رفتار و در غیر محسوس بودن منابع” به شمار می­رود. در طرف دیگر “قدرت متقاعد کردن” وجود خواهد داشت که هدفش شکل دهی به آن چیزی است که دیگران می خواهند.

لذا حتی در بدترین شرایط، استفاده از قدرت هوشمند ولو به شکل تکامل نیافته آن در استراتژی کلان آمریکا در خاورمیانه، دارای مصادیق متعددی است. رئیس قوه مجریه هر ایالت فرماندار آه هم است. به همین خاطر تصمیم سازان ایالات متحده بر اساس لزوم توجه به لایه های عمیق تر موضوع تروریسم در خاورمیانه، هم به نیروی نظامی و مجموعه قابلیت های قدرت سخت خود متوسل شدند و هم درصدد برآمدند تا از طریق آنچه مهندسی سیاسی – اجتماعی – فرهنگی جوامع خاورمیانه، خوانده می شود، اصلاحات مورد نظر خود را در راستای کاهش زمینه های بروز بنیادگرایی انجام دهند.

حتی روزولت در سال ۱۹۳۶ گفت، «ما از تعهدات سیاسی که ما را درگیر جنگ های خارجی کنند دوری می کنیم». شهر نیویورک، بزرگترین شهر در شرق کشور، شهر لسآنجلس بزرگترین شهر در غرب کشور، شیکاگو، بزرگترین شهر در قسمت میانی کشور از جمله شهرهای آمریکا هستند. ایالت کالیفرنیا: درغربی ترین مکان در کشور آمریکا واقع است که با جمعیت ۳۷ میلیون نفر پر جمعیت ترین ایالت آمریکا می باشد. جمعیت: طبق آخرین آمار رسمی جمعیت آمریکا حدود ۳۲۶ میلیون نفر دارد. یک درصد از جمعیت این کشور، مسلمانان هستند که حدود دو تا نه میلیون نفر گفته شده است.

ایالات متحده با مساحت کمی کمتر از ۱۰ میلیون کیلومتر مربع، سومین کشور بزرگ در جهان است. با وجود این سرویس مشکل کمبود هاستل و هتل در این کشور حل شده است. در واقع ایالات متحده در مقام یک قدرت مداخله گر، به ویژه طی سال های پس از جنگ سرد، منافع متعددی را برای خود در این منطقه تعریف کرده و متناسب با آنها حضوری چشمگیر در معادلات این منطقه داشته است. نای در تعریف از قدرت برداشت کلی “توانایی انجام کار” یا “توانایی به دست آوردن خواسته ها” را مطرح می کند و معتقد است “قدرت در عمومی ترین سطح یعنی توانایی به دست آوردن نتایجی که شخص خواهان آن است” و یا چنانکه لغتنامه ها نوشته اند “توانایی تاثیر گذاری در رفتار دیگران به گونه ای که موجب اتفاق افتادن، آن چیزی که می خواهیم شود.” اما این توانایی از طرق مختلفی قابل حصول است، به طوری که می تواند با “تهدید”، “تطمیع” و یا “جذب کردن و متقاعد کردن” دیگران، به دست بیاید.

یعنی سطح تاثیر گذاری آن بر دیگران، در سطح عملی است که رخ می دهد و متناسب با این سطح از اجبار یا تشویق برای وادارسازی دیگران استفاده می شود. این کشور از ۴۸ ایالت همجوار، و دو ایالت جدا از دیگران (شبه جزیره آلاسکا در شمال شرق قارهٔ آمریکا و مجمعالجزایر هاوائی در اقیانوس آرام) تشکیل شدهاست. اعمال قدرت اگر با استفاده از دو وجه سخت و نرم این مفهوم، متناسب با موضوع و محل اجرای آن، انجام شود، می تواند حد تاثیر گذاری یک کشور و به تبع آن میزان قدرت آن را افزایش دهد و از اثر فزاینده این دو نوع قدرت بر یکدیگر بهره ببرد.

بابی سعی کرد با کمک ادگار هوور، رئیس FBI جنایات سازمان یافته را ریشه کن کند. آمریکا در سال ۱۸۶۷ آلاسکا را از روسیه خرید و با مذاکره بر سر مزایای تجاری و نظامی با جزایر مهم اقیانوس آرام هاوایی را جذب خود کرد. اعیاد به خرید در حدی در آمریکا وجود دارد که انگار فردایی وجود ندارد. این قدرت که بر ماهیت مرتبط انواع دوگانه قدرت استوار است، “یک استراتژی مختلط تلقی می شود، که برای دستیابی به اهداف عینی و ملموس استفاده می گردد، و از ظرفیت ها و کارایی هر دو قدرت استفاده می کند. یعنی لزوم وجود قدرت نظامی و تقویت آن به انحاء مختلف مورد پذیرش قرار می گیرد و در عین حال منابع قدرت نرم نیز حائز اهمیت تلقی می شود. به طوری که ایجاد وگسترش متحدین ، شرکا و سازمان ها در نظام بین الملل در راستای اهداف و منافع و همچنین اقدامات مشروعیت آفرین برای تصمیمات اعمالی بازیگر، اقداماتی هستند که متضمن این نگاه به قدرت خواهند بود.” نای معتقد است، قدرت هوشمند در واقع ترکیب منابع قدرت نرم و قدرت سخت است که تلاش می کند به محدودیت های هر یک از این انواع قدرت، به واسطه قدرت دیگر، فائق آید.

تلاش برای تلطیف چهره ایالات متحده در میان مسلمانان که در ایام مبارزات انتخاباتی به کسب اکثریت آراء از سوی وی کمک شایانی کرده بود در ادامه و پس از به قدرت رسیدن، ضمن مواجهه با چالش های مختلف، ادامه یافت. اما بسیاری از آفریقایی- آمریکایی ها بیش از زمانیکه برده بودند با خشونت و تا امنی روبه رو شدند، و با تاسیس سازمان نژاد پرست کو کلوکس کلان در تنسی در سال ۱۸۶۶ وحشت در سرتاسر جنوب گسترش یافت. نیویورک اولین پایتخت ایالات متحده آمریکا بود و در ۳۰ آوریل ۱۷۸۹ در یک بالکن رو به وال استریت بود که جورج واشنگتن بعنوان اولین رئیس جمهور شروع بکار کرد.

این موضوع به ویژه در مورد جنگ افغانستان، صدق می کند. ایالت متحده آمریکا به عنوان رأس سلسله مراتب قدرت در جهان پس از جنگ سرد، به مراتب بیشتر از دیگر قدرت های بزرگ از منابع قدرت، در دو چهره، سخت و نرم آن، برخوردار است. به طور تقریبی، کشور آمریکا، شش برابر بزرگتر از ایران، ۲۵ درصد بزرگتر از استرالیا، ۳۵ برابر بزرگتر از انگلستان، ۱۴ برابر بزرگتر از فرانسه، و نصف روسیه است.

آمریکا از شمال با کشور کانادا و در جنوب با کشور مکزیک مرز خاکی دارد. مخالفان مذاکره بهطور کلی اغلب پرسروصداترین افراد حاضر در اتاق گفت وگو هستند. در ۱۷ اکتبر ۱۷۸۱، سربازان بریتانیایی لرد کورنوالیس محاصره شدند، بعد از دو سال مذاکره با رهبری بنجامین فرانکلین، صلح پاریس در ۳ سپتامبر ۱۷۸۳ به جنگ انقلابی پایان داد. اعتراض ریچارد نفیو که از او به عنوان معمار ساختمان تحریم های ایران یاد می شود، به قاطع نبودن مذاکره کنندگان آمریکایی در برابر ایران، نشان دهنده میزان انعطاف آمریکا در برابر ایران از زمان به قدرت رسیدن جو بایدن است به طوری که طرف آمریکایی بیش از ایران برای دستیابی به توافق اصرار دارد و ایران با استفاده از این شرایط، به دنبال کسب بیشترین امتیاز است.

به گفته او یک سوپ خوب سوپی است که بتوانید در آن طعم هویج، سیب زمینی، تره فرنگی و نخود را هم جداگانه و هم به شکل یک کل بچشید. دکترین امنیت ملی آمریکا، بر اساس این راهبرد جدید و در چارچوب رویکردهای دولت باراک اوباما، حول محور هایی همچون، “دوری از یک جانبه گرایی، دوری از جنگ پیشگیرانه، دوری از اتکا به دخالت نیروهای نظامی، چندجانبه گرایی، تأکید بر اقتصاد، و تأکید بر ظرفیت سازی های منطقه ای” شکل گرفته است.

تحولی که به معنای یکپارچگی سیاسی و اقتصادی اروپا در شکل وسیع آن و الحاق تمام و کمال این جغرافیا در سیستم اقتصاد جهانی و سیستم ارزشی لیبرالیسم است. 3- “دموکراسی سازی” به عنوان هدف نهایی و غایی حضور آمریکا در منطقه که بیشتر راهکاری بلندمدت محسوب می شود که با تحول در محیط سیاسی و فرهنگی منطقه تهدیداتی همچون تروریسم را کاهش می دهد. حتی در این سند به طور ضمنی از بزرگنمایی تهدیدات خرد و حتی خلق تهدیدات جدید سخن به میان آمده است. در این میان بررسی رفتار ایالات متحده آمریکا در سیاست خارجی به واسطه جایگاه و سطح تأثیرگذاری این بازیگر در عرصه بین الملل از اهمیتی دو چندان برخوردار است.

راهبردی که از یک سو حاوی وجوه سلبی نسبت به دوران پیش از خود است و از سوی دیگر پاسخی به ضرورت های دوران جدید در نظم بین المللی محسوب می شود. بعد از پایان حملات به افغانستان و عراق، نه تنها شواهدی مانند، دردسرهای نیروهای نظامی در مناطق اشغال شده، بلکه برنامه های از پیش طراحی شده ایالات متحده نیز، بیانگر این واقعیت بود که آنچه منافع آمریکا را در منطقه با تهدید مواجه کرده است، تنها و تنها با نیروی نظامی و برخوردهای اجبارآمیزی مانند تحریم های اقتصادی، قابلیت مقابله موثر ندارد.

این مفهوم بیانگر عدم التزام واشنگتن به تصمیم های بین المللی در مواردی است که منافع حیاتی خود را در خطر ببیند. جمعیت ایالات متحده آمریکا بر پایه برآورد سال ۲۰۱۱ ادارهٔ آمار ایالات متحده آمریکا در حدود ۳۱۴٬۷۲۴٬۰۰۰ نفر تخمین زده شده است. در سفر به این شهر حتما چند ساعتی را در موزه ایالت تنسی بگذرانید. قوه مقننه و یا کنگره ایالات متحده از دو مجلس نمایندگان و سنا تشکیل شده که مسئولیت قانونگذاری را به طور کامل بر عهده دارد.

جدای از کاخ سفید و کاپیتول، در این شهر چیزی بیش از چند مهمانخانه لکنتی، که سناتورها و نمایندگان کنگره باید در آنها کف زمین می خوابیدند، وجود نداشت. در واقع در وهله دوم، قدرت نرم آمریکا برای ترغیب ویژگی های فرهنگی و سیاسی جامعه خاورمیانه به سمت فاصله گرفتن از بنیادگرایی منجر به تروریسم مورد استفاده قرار گرفته است. در ۴۸ ایالت پایین نیز مرتفعترین قله بر فراز کوه ویتنی (۴۴۲۱ متر) در کالیفرنیا قرار دارد. به قدرت رسیدن اوباما در سال 2008 تحول ایجاد شده در راهبرد کلان ایالات متحده را نسبت به دوران یک جانبه گرایی و غلبه توانمندی های نظامی، به وضوح نشان می دهد.

ایالات متحده بیش از 60 سال ثبات را به بهای دموکراسی در خاورمیانه تعقیب کرد و چیزی به دست نیاورد. در واقع دشوارترین بخش مذاکره، شروع آن در وهله نخست است. همچنین این کشور، کمتر از یک سوم قارهٔ آفریقا، نصف آمریکای جنوبی، اندکی بزرگتر از برزیل، ۳۰۰ برابر بزرگتر از کشور هائیتی، و دو و نیم برابر بزرگتر از مجموع کشورهای اروپای غربی است. ایالات متّحده آمریکا (به انگلیسی: The United States of America) (به صورت اختصاری USA یا آمریکا) کشوری در آمریکای شمالی و سومین کشور پرجمعیت و پهناور جهان است.

دیدگاهتان را بنویسید